Algemeen

"Biechten mag, in een gesprek van hart tot hart"

Reformatorisch Dagblad - 14 januari 2019

Biechten kan tegenwoordig ook online. De Belgische website www.biechten.be heeft sinds de oprichting in 2015 al miljoenen zonden ‘kwijtgescholden’. Het werkt heel gemakkelijk: je typt ‘jouw’ zonde in en je leest meteen hoeveel weesgegroetjes en onzevaders je schuldig bent om vergeving te kunnen ontvangen. In de Verenigde Staten schijnt het verschijnsel nog meer voor te komen. Blijkbaar hebben veel mensen er behoefte aan om van tijd tot tijd schoon schip te maken.

De biecht is een van de zeven sacramenten van de Rooms-Katholieke Kerk. De priester die de biecht afneemt, heeft volmacht om zonden die beleden worden te vergeven. Die volmacht wordt ontleend aan Joh. 20:23: „Zo gij iemands zonden vergeeft, dien worden ze vergeven.” Na de Reformatie is de biecht aan de kant gezet als zijnde niet Bijbels. Hoe kan een geestelijke nou je zonden vergeven, dat is toch alleen voorbehouden aan de Heere Zelf?

In zijn geschrift ”De Babylonische gevangenschap van de kerk” (1520) toetst Maarten Luther de sacramenten aan de Bijbel en aan de kerkvaders. Voor hem blijven er drie over: de doop, het avondmaal en (hoewel hij het lastig vindt om er een Bijbelse grond voor te vinden) de biecht. Wel gaat hij op z’n luthers fel tekeer tegen de misstand dat het ontvangen van vergeving een automatisme is geworden en de toe-eigening ervan in het gelovig zien op Gods beloften volledig is verdwenen. Ook wraakt hij de praktijk om mensen geld uit de zak te kloppen: „De biecht en de genoegdoening zijn geworden tot bijzonder geschikte werkplaatsen voor gewin en geweld en macht” (”Luther Verzameld”, p. 369).

Toch wil de reformator de biecht niet kwijt. Hij schrijft (p.370): „Ik ben er blij om dat ze in de kerk van Christus in gebruik is, omdat zij juist voor bedrukte gewetens het enige redmiddel is. Want als wij in een vertrouwelijk gesprek voor een broeder ons geweten geopend hebben en hem verteld hebben van ons verborgen kwaad, dan ontvangen wij uit de mond van onze broeder, maar als door God uitgesproken, het woord van de vertroosting waardoor – als we het in het geloof aannemen – wij vrede verwerven in de barmhartigheid van God, Die door de dienst van onze broeder tot ons spreekt.” Prachtig verwoord!

Als dát inderdaad biechten is, pleit ik ervoor om het meteen in te voeren in onze traditie. In het ambtelijk gesprek tussen predikant of ouderling en gemeentelid, in een gesprek van hart tot hart tussen vrienden. Het is een voorrecht om met een medemens te kunnen delen wat je het meest bezig houdt: je schuld tegenover God en je naaste, de levensvraag hoe je daarvan verlost kunt worden. Het is heerlijk om die ander zo te vertrouwen, dat je hem of haar je kwetsbaarheid toont. In de verwachting dat die beantwoord wordt, met het Woord van God. Zo kan die ander wijzen op de beloften van zondevergeving voor wie zijn zonden belijdt en laat. Zo kan hij, wetende de schrik des Heeren, bewegen tot het geloof.

Wij moeten van de biecht maar geen sacrament maken. We moeten wel ernst maken met het Bijbelwoord ”belijdt elkander de misdaden”. Om vervolgens elkaar te wijzen op Gods genade voor de grootste der zondaren en elkaar op te dragen in het gebed, om daarin gelovig te pleiten op wat de Heere Zelf beloofd heeft. Zou dat niet de bedoeling zijn van Joh. 20:23?

Relevante artikelen uit diverse bronnen

"Balanceren tussen waarheid en eenheid"

Protestants Nederland 05-06-2019

“Focus bij oecumene op de eenheid in Christus”

Protestants Nederland 05-06-2019

"Vijfhonderd jaar Reformatie, een blijvende uitdaging voor de oecumene "

Protestants Nederland 05-06-2019

"Het jansenisme. Een rooms-katholieke ketterij?"

Weblog Dr. P.de Vries 22-05-2019

"Dr. Plaisier: Radicale stappen voor samengaan Rome en Reformatie"

Reformatorisch Dagblad 20-05-2019

"Katholiek en hervormd (gereformeerd)"

Dr. P. de Vries 04-05-2019

Hoogleraren over Rome/Reformatie. "Is Rome veranderd?"

Prof. Dr W. van Vlastuin 25-04-2019

„Rooms-Katholieke Kerk bestempelt protestantse gemeente in Alpen als sekte”

Reformatorisch Dagblad 16-03-2019

"Rooms-katholieken ontdekken Luther als kerkhervormer"

Protestants Nederland 20-02-2019

"Oproep voor gezamenlijk avondmaal en eucharistie"

Nederlands Dagblad 13-02-2019

"Boek Veluanus in moderne taal"

Barneveld Vandaag 05-02-2019

"Rooms Katholieke Kerk in zwaar weer"

Onseilandschouwen 05-02-2019

"Lutherse kerken bevestigen engagement voor de eenheid"

Kerknet 30-01-2019

“De kerk heeft toekomst waar ze zich verbindt met anderen”

Website PKN 30-01-2019

"Christenen hebben baat bij biecht."

Reformatorisch Dagblad 28-01-2019

"Katholieken gingen stiekem op blote voeten de straat op voor God"

NRC 04-01-2019

"ds. Hegger: 'Ik wil het wezenlijke van het christendom laten zien'"

EO Visie Geloven 02-01-2019

"Willibrord, bron van missionaire inspiratie"

Reformatorisch Dagblad 06-11-2018

"Willibrord, bron van missionaire inspiratie"

Reformatorisch Dagblad 06-11-2018

Dáárom bidt de Kerk voor de overledenen

Katholiek Nieuwsblad 02-11-2018

"Dominee Pieter Versloot nodigt Groningers uit voor de biecht"

Trouw 19-08-2018

"Paus in Genève: oecumene plaatst Christus boven verdeeldheid"

Katholiek Nieuwsblad 21-06-2018

"Wat is nu wèl het verschil tussen katholiek en protestant?"

Dag6 04-04-2018

Luthers boodschap laat zich niet reduceren tot de "rechtvaardiging van de goddeloze"

Reformatorisch Dagblad 30-10-2017

“De scheiding tussen Rooms-Katholiek en Protestant is achterhaald”

NieuwWij verbindt de verschillen 15-10-2017

Hoogleraren over Rome/Reformatie. "Is de roomse kerk reformatorischer geworden?"

Prof. Dr W. van Vlastuin 07-04-2005

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.