Algemeen

Moet Maria inderdaad meer aandacht krijgen?

Reformatorisch Dagblad - 25 juni 2021

Hans-Willem Westerbeke
Maria wordt in protestantse kring ondergewaardeerd, vindt prof. dr. A. Huijgen. De Apeldoornse hoogleraar pleit daarom voor het vieren van het feest van de annunciatie, de aankondiging van de geboorte van de Zaligmaker. En voor het dagelijks zingen van het Magnificat, de lofzang van Maria. Drie predikanten reageren op zijn pleidooi.

Ds. P. D. Teeuw, predikant van de hervormde gemeente in Sliedrecht en voorzitter van Stichting In de Rechte Straat:
„Het is mooi dat prof. Huijgen in zijn nieuwe boek en in het interview daarover wil prikkelen. Al herken ik niet de huiver om over Maria te spreken, zoals de hoogleraar stelt. Rond advent gebeurt dat mijns inziens volop, ook in protestantse kringen. Het is goed de bijzondere plaats van Maria blijvend te onderstrepen. In de Apostolische Geloofsbelijdenis is zij de enige mens die in positieve zin wordt genoemd. Naast „ontvangen van de Heilige Geest” lezen we daarin „geboren uit de maagd Maria.”

Ik ben daarbij niet bang dat de grotere aandacht voor Maria ten koste gaat van die voor Jezus Christus. Mijn indruk is eerder dat de aandacht voor de Heilige Geest daaronder zal lijden. Waar de Mariadevotie een grotere plaats inneemt, verdwijnt de Heilige Geest en Zijn werk uit het zicht. In de volksdevotie brengt Maria de hoge God dichtbij. Daarvoor is nu juist de Heilige Geest uitgestort, Die in de gelovigen woont.

De datum voor het feest van de annunciatie op 25 maart is gebaseerd op 25 december, de dag waarop we de geboorte van de Heere Jezus vieren. Die datum in het kerkelijk jaar heeft al iets gekunstelds, dat geldt dan nog meer voor de aankondiging van Jezus’ geboorte.

Prof. Huijgen noemt Maria een icoon van genade. Ik zou Hervormingsdag zo willen noemen. Op deze dag herdenken we de herontdekking van genade. Dat God zonder bemiddeling van mensen zondaren rechtvaardigt.”

Ds. G. Clements, predikant van de gereformeerde gemeente (gg) in Gouda en rector van de Theologische School van de GG:
„Maria heeft in de Reformatie de plek gekregen die haar Bijbels gezien toekomt. We hebben uiteraard achting voor de moeder van Jezus, zoals wij ook Zijn apostelen hoogachten. Zij zijn als een wolk van getuigen om de loopbaan te lopen. Meer niet. Het is onjuist dat de Reformatie meer aandacht aan Maria zou besteed hebben dan wij. Calvijn hekelde de roomse aandacht voor Maria. Je kunt dat vinden in al zijn commentaren. „Kortom, die dolzinnigheid gaat zover dat zij Maria versieren met hetgeen zij aan Christus ontroofd hebben”, zegt hij in zijn commentaar op Johannes 2:4.

Ook klopt de bewering van prof. Huijgen niet dat Maria in het Nieuwe Testament veel ter sprake komt. In de Evangeliën blijft zij de vrouw op de achtergrond en wordt ze zelfs tweemaal op haar plaats gewezen. In de apostolische brieven komt haar naam niet meer voor.

Maria is het kristallisatiepunt van de roomse genadeleer, waarin de menselijke bijdrage tot ons behoud een plek krijgt. In dat licht ben ik een tegenstander van een apart feest voor de annunciatie en het dagelijks zingen van het Magnificat. Temeer ook als de hoogleraar deze aandacht voor Maria wil verbinden met fraaie architectuur, muziek en kunst. Dit is eeuwenlang de roomse mix geweest om het volk te boeien.

In de Bijbel dreigde eens Mariaverering. „Maar Jezus zei: Ja, zalig zijn degenen, die het Woord Gods horen, en hetzelve bewaren.”

Ds. J. Joppe, predikant van de hersteld hervormde gemeente in Barneveld:
„Ik heb prof. Huijgens boek nog niet gelezen, maar ik denk niet dat Maria in protestantse kring ondergewaardeerd wordt. In de prediking ontvangt ze de aandacht die ze in het Woord krijgt. Tijdens advent hield ik een prekenserie over Maria. Het is mooie stof om over te preken. Prof. Huijgen geeft terecht aan dat ze een prachtig voorbeeld is van Gods genade. Maar in de Schrift zijn daarvan veel meer voorbeelden.

Maria heeft een belangrijke plaats in de heilsgeschiedenis, we belijden dat ook in de Twaalf Artikelen. Maar iedere Mariaverering doet tekort aan de eer van Christus. Aan de extra aandacht waarvoor de Apeldoornse hoogleraar pleit, kleeft het gevaar van verering en aanbidding. Maria wilde niet meer zijn dan de „dienstmaagd des Heeren.”

Ik ben geschrokken van het idee om de annunciatie te vieren. Ik vraag me af waar prof. Huijgen tijdens advent over preekt. Dat is de gangbare tijd om over de aankondiging van de geboorte van Christus te preken. Met het vieren van de annunciatie sluiten we aan bij de rooms-katholieke traditie. Het geeft ook verwarring als we in de lijdenstijd aandacht moeten schenken aan Jezus’ geboorte, want in die periode valt de annunciatie.

Het Magnificat vind ik prachtig. Zeker bij een avondmaalsbediening vind ik het zingen ervan passend. Maar om het nu iedere dag te zingen? Voor het evenwicht is het belangrijk gebruik te maken van het hele Psalmenboek. Soms kunnen de tonen van het Magnificat te hoog zijn. Dan is een boetepsalm gepaster.”

Relevante artikelen uit diverse bronnen

„Maria laat zien dat genade van Iemand anders komt”

Reformatorisch Dagblad 08-09-2021

Prof. Huijgen: Vier Mariafeest, zing dagelijks het Magnificat

Reformatorisch Dagblad 24-06-2021

Augustinus, kerkvader voor zowel katholiek als protestant

INFO NU 12-02-2021

Eenheid van de kerk

De Wekker 28-09-2020

‘Interessant en verrijkend’: Paul van Geest benoemd tot lid Pauselijke Theologische Academie

Katholiek Nieuwsblad 25-09-2020

Een reformatorische kamer binnen het katholieke huis?

Reformatorisch Dagblad 06-02-2020

Dreigen we de besten te verliezen?

Reformatorisch Dagblad 24-01-2020

"Rooms-katholicisme en Biblebelt hebben de nodige raakvlakken"

Reformatorisch Dagblad 18-11-2019

"Een monnik in de wereld"

Reformatorisch Dagblad 16-10-2019

"Reformatie ging al snel internationaal"

Reformatorisch Dagblad 28-06-2019

"Balanceren tussen waarheid en eenheid"

Protestants Nederland 05-06-2019

“Focus bij oecumene op de eenheid in Christus”

Protestants Nederland 05-06-2019

"Vijfhonderd jaar Reformatie, een blijvende uitdaging voor de oecumene "

Protestants Nederland 05-06-2019

"Het jansenisme. Een rooms-katholieke ketterij?"

Weblog Dr. P.de Vries 22-05-2019

"Dr. Plaisier: Radicale stappen voor samengaan Rome en Reformatie"

Reformatorisch Dagblad 20-05-2019

"Katholiek en hervormd (gereformeerd)"

Dr. P. de Vries 04-05-2019

Hoogleraren over Rome/Reformatie. "Is Rome veranderd?"

Prof. Dr W. van Vlastuin 25-04-2019

„Rooms-Katholieke Kerk bestempelt protestantse gemeente in Alpen als sekte”

Reformatorisch Dagblad 16-03-2019

"Rooms-katholieken ontdekken Luther als kerkhervormer"

Protestants Nederland 20-02-2019

"Oproep voor gezamenlijk avondmaal en eucharistie"

Nederlands Dagblad 13-02-2019

"Boek Veluanus in moderne taal"

Barneveld Vandaag 05-02-2019

"Rooms Katholieke Kerk in zwaar weer"

Onseilandschouwen 05-02-2019

"Lutherse kerken bevestigen engagement voor de eenheid"

Kerknet 30-01-2019

“De kerk heeft toekomst waar ze zich verbindt met anderen”

Website PKN 30-01-2019

"Christenen hebben baat bij biecht."

Reformatorisch Dagblad 28-01-2019

"Biechten mag, in een gesprek van hart tot hart"

Reformatorisch Dagblad 14-01-2019

"Katholieken gingen stiekem op blote voeten de straat op voor God"

NRC 04-01-2019

"ds. Hegger: 'Ik wil het wezenlijke van het christendom laten zien'"

EO Visie Geloven 02-01-2019

"Willibrord, bron van missionaire inspiratie"

Reformatorisch Dagblad 06-11-2018

"Willibrord, bron van missionaire inspiratie"

Reformatorisch Dagblad 06-11-2018

Dáárom bidt de Kerk voor de overledenen

Katholiek Nieuwsblad 02-11-2018

"Dominee Pieter Versloot nodigt Groningers uit voor de biecht"

Trouw 19-08-2018

"Paus in Genève: oecumene plaatst Christus boven verdeeldheid"

Katholiek Nieuwsblad 21-06-2018

"Wat is nu wèl het verschil tussen katholiek en protestant?"

Dag6 04-04-2018

Luthers boodschap laat zich niet reduceren tot de "rechtvaardiging van de goddeloze"

Reformatorisch Dagblad 30-10-2017

“De scheiding tussen Rooms-Katholiek en Protestant is achterhaald”

NieuwWij verbindt de verschillen 15-10-2017

Hoogleraren over Rome-Reformatie: "Ook de Reformatie heeft een reformatie nodig"

Prof. Dr. W. van Vlastuin 10-10-2017

Hoogleraren over Rome/Reformatie. "Is de roomse kerk reformatorischer geworden?"

Prof. Dr W. van Vlastuin 07-04-2005

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.