Wat is katholiek?

In deze collectie wordt inzicht gegeven in het woord katholiek en wordt het onderscheid tussen katholiek en rooms-katholiek duidelijk gemaakt.

Paus roept Italiaanse bisschoppen op een nationale synode te houden

Nederlands Dagblad - 12 februari 2021

Paus Franciscus heeft de rooms-katholieke kerk in Italië opgeroepen tot een nationaal synodaal proces waarbij alle parochies en bisdommen betrokken moeten zijn. Maar hoewel zo’n synode kerkelijke vernieuwing moet bewerken, kan zij de kerkelijke leer niet selectief aannemen, vindt Franciscus.

Rome
De paus deed zijn uitspraken zaterdag ten overstaan van vertegenwoordigers van de dienst catechese van de Italiaanse bisschoppenconferentie.

De oproep van Franciscus is opvallend, omdat momenteel ook in Duitsland en Australië aan een synodale weg gewerkt wordt. De zogenaamde ‘synodale weg’ die in Duitsland door de bisschoppen aldaar is ingeslagen wordt vanuit Rome juist met argusogen gevolgd omdat de Duitse katholieken er de meest heikele thema’s op het programma hebben gezet: levensstijl van priesters, seksuele moraal, uitoefening van autoriteit in de kerk en de plaats van vrouwen in de kerk.

Zowel in Duitsland als Australië willen de bisschoppen het vertrouwen van de gelovigen weer terugwinnen na de vele misbruikschandalen.

In Italië wil Franciscus aansluiten bij een nationale conferentie die de Italiaanse kerk in 2015 in Florence hield. Tijdens zijn toespraak toen waarschuwde hij de Italiaanse katholieken ervoor aan achterhaalde voorstellingen vast te houden. Maar volgens Franciscus is de kerkelijke leer geen gesloten systeem zonder twijfels of vragen. Het christendom is als levende godsdienst in staat zich te ontwikkelen, zei Franciscus toen.

Vijf jaar later moet de Italiaanse katholieke kerk bij deze conferentie van Florence aansluiten om samen op weg te gaan, vindt Franciscus. Een synode is namelijk volgens hem ‘ook een vorm van catechese’. En een vorm van kerkelijke vernieuwing.

Opvallend in de toespraak van de paus was de nadruk die hij legde op het belang van het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). Kerkelijke catechese moet volgens de paus het evangelie verkondigen in een spraak die mannen en vrouwen van vandaag kunnen verstaan. ‘De geest van de verkondiging moet vernieuwd worden’, vond Franciscus.

Maar vernieuwing kan niet grenzeloos. Het concilie is ‘leerambt van de kerk’, zei Franciscus indringend. ‘Ofwel je bent deel van de kerk en je volgt het concilie, ofwel je volgt het concilie niet en je doet het op je eigen wijze, naar eigen wens, dan sta je niet in de kerk’, voegde hij er aan toe. Met het concilie kan niet onderhandeld worden en er kan niet selectief mee worden omgegaan, vindt de paus.

In het verleden gebeurde dat selectieve aannemen van de leer echter ook al, zoals de Duitstalige latere oud-katholieken dat volgens Franciscus tijdens het Eerste Vaticaans Concilie (1869-1870) deden inzake het dogma van de pauselijke onfeilbaarheid dat zij weigerden aan te nemen. ‘Zij vonden dat zij de ware katholieken bleven en nu wijden ze vrouwen tot priesters’, zei Franciscus waarschuwend. Die waarschuwing was waarschijnlijk niet zozeer aan de oud-katholieken gericht, als wel aan de Duitse kerk: lokale kerkvernieuwing is nodig maar kan zich niet buiten het geheel van de zich constant ontwikkelende kerkelijke leer plaatsen.

Katholieke synodes en concilies
Binnen de rooms-katholieke kerk wordt de van oorsprong Griekse term synode gebruikt om raadgevende vergaderingen zonder beslissingsbevoegdheid aan te duiden, dit in tegenstelling tot het gebruik van deze term in protestantse en orthodoxe kerken. Deze kunnen over een bepaald onderwerp gaan en zowel op diocesaan, regionaal of universeel niveau plaatshebben. Besluitvormende vergaderingen worden in de katholieke kerk met het van oorsprong Latijnse synoniem concilie aangeduid.

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Oud-Katholieken bieden je een glimp van de kerk van morgen

Nederlands Dagblad 08-01-2020

"Protestantse Nadia Kroon leeft in katholiek klooster: 'Dit is wat ik zocht'"

Nederlands Dagblad 31-05-2019

"Herontdekking vanuit reformatorische hoek"

Katholiek.nl 14-03-2019

"Rooms, dus niet katholiek, maar toch wel ware christenen."

Protestants Nederland 18-01-2019

Fruytierdocent Van Ittersum ontdekt betekenis doop bij Ratzinger en Augustinus

Reformatorisch Dagblad 21-11-2018

"Ik heb als protestant moeite met toenadering tot rooms-katholieken"

Nederlands Dagblad 15-11-2018

"Psst: Zet knielbanken in protestantse kerken"

Nederlands Dagblad 09-11-2018

"Stellige pelgrims"

De Waarheidsvriend 30-08-2018

"Het begrip katholiek in de vroege kerk." De theologie van de brieven van Ignatius van Antiochië.

Wikipedia 02-01-2018

"Niet terug naar de Romeins-katholieke kerk." Reactie van Prof. Dr. J. van Oort op referaat Ds. Bout...

Het Reformatorisch Dagblad 05-12-2017

"Laat protestanten beweging vormen in Rooms-Katholieke Kerk" Bijdrage van Dr. E.E. Bouter aan CSFR ...

Het Reformatorisch Dagblad 29-11-2017

"Katholiciteit leidt tot andere beleving." Seminar in Amsterdam over studie van Prof. Dr, W. van Vl...

Het Reformatorisch Ragblad 28-11-2017

Video "Waarom worden rooms katholieken protestant" Naar aanleiding van boek Huib de Vries

www.rd.nl 28-11-2017

"Lezen we de 'roomse' Luther eigenlijk nog?" Prof. dr. Marcel Poorthuis hoogleraar Katholieke Un...

Katholiek Nieuwsblad 16-11-2017

"We zijn allemaal katholiek." Prof.Dr. P. van Geest en Prof.Dr. W. van Vlastuin over katholiciteit.

Het Reformatorisch Dagblad 31-10-2017

"Zeven sterke peilers waarop protestanten en katholieken een brug kunnen bouwen"

In de Rechte Straat 01-09-2004

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.