Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen van de kerk van Rome. Katholieken zijn christenen bij wie Christus het middelpunt van hun geloofsleven is.

"De Vastentijd, wat is dat?"

Katholiek.nl - 5 maart 2019

Christenen van over de hele wereld bereiden zich voor om 40 dagen van bekering, boetedoening en vernieuwing te beleven door middel van opoffering, vasten en abstinentie (onthouding). Deze 40 dagen zullen beëindigen op de belangrijkste week van de katholieke liturgische kalender, de Heilige Week (ook wel Goede Week genoemd).

Maar voordat we beginnen over wat de Vastentijd betekent of wat het voor ons zou moeten betekenen, wil ik graag aan een Bijbelse tekst herinneren die in elke Vastentijd tijdens de liturgie wordt gelezen. Het gaat over de verleidingen van Jezus.

Jezus gaat de woestijn in en Hij wordt verleid door de duivel. De duivel heeft, zelfs vandaag de dag, altijd één doel: ons van het pad dat naar God leidt af te brengen en ons verlangen in de richting van iets anders dan God te richten, zodat de primaire wens van ons leven iets anders is dan God. De duivel confronteert Jezus en hij geeft Hem drie primaire verleidingen.

De eerste begint in de woestijn zelf. Het is het meest primaire en basale niveau van verleiding, namelijk stenen in brood veranderen omdat Jezus honger had. Oftewel de verleiding om sensueel genot het middelpunt van je leven te maken. Dit zijn dus je lichamelijke verlangens naar voedsel, seks, drank en andere materiële geneugten van het leven, het centrum van je leven te maken.

Nou ja, we zijn geen puriteinen, we houden van de geneugten van het lichaam. Wij katholieken geloven zelfs dat ze goed zijn, dat ze een geschenk van God zijn. Maar wanneer ze dominant in ons leven worden, ze ons leven beheren, dan verlangen we niet langer naar God. Deze verlangens zijn wel erg sterk en als je ze toestaat om je te overheersen, zullen ze jouw leven overnemen. Je ziet het tegenwoordig in al die verslaving aan sociale media, games, mobiele telefoons, drugs, etc.

Jezus zei toen tegen de duivel ‘we leven niet van brood alleen, maar van elk woord dat uit de mond van God komt’. Met andere woorden, je kunt je leven niet herleiden tot deze primaire en basale geneugten. Het zou een grote beperking in ons leven zijn.

De duivel neemt Jezus dan naar een hogere positie, naar de top van de tempel. De tempel in Jezus’ tijd was het economische, politieke, culturele en natuurlijk religieuze centrum van de samenleving. Dit betekent de hoogste plaats in de samenleving, waar iedereen jou ziet en bewondert. Dit is nu de verleiding naar populair zijn, naar glorie, eer, waardering, om opgemerkt en bewonderd te worden, etc. Sommige mensen kunnen wel de verleidingen naar het primaire en basale genot achterlaten, maar ze willen glorie en opgemerkt worden. De zoektocht naar deze glorie wordt het middelpunt van hun leven. Jezus moet ook die verleiding weerstaan, met nederigheid.

De duivel neemt Hem vervolgens mee naar de allerhoogste plaats, zelfs hoger dan de top van tempel en hij toont Hem alle koninkrijken van de wereld en al hun glorie. “Deze zal ik Je geven als Je je buigt en mij aanbidt” zegt de duivel tegen Jezus. Dit is de verleiding tot macht. Macht is misschien wel de allergrootste en sterkste verleiding die sommige mensen niet achter kunnen laten. Als men eenmaal de macht heeft, kunnen de meeste mensen het niet loslaten. Dat is een teken van hoe krachtig de prijs is die wij moeten betalen als we de duivel aanbidden. Met andere woorden, die mensen behoren tot hem, ze richten hun levens niet langer tot God, maar tot een lager en onvolmaakt wezen, de duivel.

Nu dat we duidelijk hebben welke de verleidingen van Jezus waren tijdens Zijn Vastentijd in de woestijn, wil ik graag 6 elementaire vragen opsommen over de Vastentijd die elke katholiek zou moeten kennen:

  1. Wat is de Vastentijd?

Het is een tijd van 40 dagen waarin alle christenen zich voorbereiden op Pasen, de verrijzenis van Jezus Christus, door bekering, penitentie (boetedoening) en vernieuwing door middel van opofferingen die aan God worden aangeboden.

  1. Wanneer begint de Vastentijd?

De Vastentijd begint op Aswoensdag met het opleggen van het kruis van as op ons voorhoofd, vergezeld door de uitdrukking ‘Bekeer en geloof in het evangelie’ of ‘Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren’. Deze dag is ook gewijd aan abstinentie (onthouding) voor al de christenen die tussen 18 en 59 jaar oud zijn.

  1. Waarom laten we de as plaatsen?

Om ons eraan te herinneren dat ook als we zondaars zijn, we opnieuw bevestigen dat we ons leven tot God willen richten. En we doen het door middel van het geven van aalmoezen, gebed, boetedoening (penitentie) en vasten.

  1. Hoe moeten we vasten?

Het gaat niet om niks eten en vervolgens klagen dat we honger hebben omdat we vasten. Vasten moet altijd met liefde en nederigheid worden aangeboden, in de stilte van je hart. En let op! Vasten gaat niet alleen over het onderdrukken van voedsel waar we speciale voorkeur voor hebben. We kunnen bijvoorbeeld van woord en daad vasten – probeer anderen niet te bekritiseren, geen slechte woorden zeggen, of met extra liefde en vriendelijkheid met andere praten, niet slecht over die buurman of collega praten, iemand helpen of dat familielid met wie je niet zo vaak spreekt uitnodigen voor de koffie. Alles aangeboden als een liefdevol offer aan God, onze Vader.

  1. Waarom heet het ‘tijd van bekering’?

Voor katholieken betekent de Vastentijd een speciale gelegenheid om God innig te naderen, om alle pijn en opoffering die Hij heeft geleden om ons te redden van de zonde te herinneren en om gebruik te maken van één van de meest geweldige geschenken die God ons heeft gegeven, het sacrament van de vergeving (ook sacrament van boete en verzoening genoemd). De Vastentijd is een perfect moment om dichter bij God te komen, berouwvol over onze zonden en vernieuwd van hart naar Pasen te kunnen komen.

  1. Op welke dag beëindigt de Vastentijd?

De Vastentijd eindigt op Witte Donderdag, wanneer we op Witte Donderdag de eucharistie vieren. Op dat moment begint het Paastriduüm. Deze periode begint met de avondmis van Witte Donderdag en loopt tot en met de vespers van Paaszondag, waarin lijden, dood en verrijzenis van Christus worden herdacht. Eigenlijk duurt Pasen zeven weken en eindigt op de dag van Pinksteren.

Op dezelfde manier dat Jezus de verleidingen in de woestijn weerstond, om God het centrum van zijn leven te maken, moeten we ons ook voorbereiden op Pasen door middel van boetedoening, vasten en abstinentie tijdens de Vastentijd. Het is eigenlijk de bedoeling dat we allemaal ‘de woestijn in gaan’ en de duivel met al die verleidingen met betrekking tot sensueel genot, eer, glorie en macht confronteren.

Als we in staat zijn om deze verleidingen te weerstaan, dan zijn we gereed om God het echte centrum van ons leven te maken en Gods werk in de wereld te doen.

Juan Diego Escartín heeft Rechten en Theologie in Spanje gestudeerd en Europees Recht in Nederland. In Spanje heeft hij vele jaren catechese aan kinderen en tieners gegeven. Sinds twee jaar geeft hij jeugd-catechese in Maarssen.

Relevante artikelen uit diverse bronnen

"Het is wachten op de gehuwde priester"

Tubantia 16-10-2019

"Zijn de stoelendans (en de onrust) binnen de Vaticaanse communicatie voorbij?"

Katholiek Nieuwsblad 18-07-2019

"Christendom zonder Heilige Geest is vreugdeloos moralisme"

Kerknet 19-06-2019

"Aanbeveling Vaticaan: Getrouwde priesters en vrouwen moeten tekort tegengaan"

Algemeen Dagblad 17-06-2019

"Paus geeft impuls aan charismatische vernieuwing van de Kerk"

Kerknet 08-06-2019

**Paus: meer gebed en minder handel in Lourdes**

Dagblad van het Noorden 07-06-2019

"Paus Franciscus beschuldigd van ketterij"

Reformatorisch Dagblad 02-05-2019

"Benedictus XVI oneens met koers Vaticaan"

Reformatorisch Dagblad 16-04-2019

"De Goede Week van dag tot dag"

Katholiek.nl 13-04-2019

Paus "Franciscus wil écht dat gelovigen zijn ring niet kussen"

De Dagelijkse Standaard 27-03-2019

"Paus Franciscus, de linkse dictator"

Doorbraak.be 16-03-2019

"Carnaval is afgelopen dus nu tijd voor vasten en dat kan ook volgens je eigen spelregels"

Eindhovens Dagblad 10-03-2019

"Wereldwijd meer katholieken, maar voor het eerst sinds 2010 weer minder priesters"

Nederlands Dagblad 07-03-2019

"Paters en pastoors tegen het carnaval"

Nederlands Dagblad 02-03-2019

"Groot tekort aan priesters in Amazonegebied: Vaticaan overweegt om het celibaat te herzien"

Het Nieuwsblad 25-02-2019

"1 op 8 kardinalen is ouder dan 90"

Kerknet 05-01-2019

"Onze God heeft geen offers nodig"

Katholiek Nieuwsblad 04-01-2019

"Kaski: Aantal rooms-katholieken in Nederland daalt met 55.000 per jaar"

Reformatorisch Dagblad 02-01-2019

"De verbrokkeling van katholiek Brabant"

Brabants Dagblad 27-12-2018

"De kerk is uit, leve de kerk: inleiding en interactieve kaart"

Eindhovens Dagblad 22-12-2018

"Eijk voorziet minder, maar wel betere katholieken"

Nederlands Dagblad 14-12-2018

"Kardinaal Wim Eijk, de baas van vrijwel niets"

NRC 12-12-2018

De helft van de Belgen noemt zich katholiek, maar wat betekent dat nog? “Niet meer naar de mis, wel ...

Het nieuwsblad 21-11-2018

De aflaat in 2018

Reformatorisch Dagblad 12-11-2018

Antoine Bodar: Leven in een bezeten tijd

Reformatorisch Dagblad 02-11-2018

Aantal katholieken stijgt wereldwijd, behalve in Europa

Nederlands Dagblad 24-10-2018

"Rooms Katholieke kerk.Wat geloven wij?"

Officiele website van de R.K.kerk in Nederland 23-04-2018

Video: Antoine Bodar geeft in een lezing aan hoe r.k. kerk is georganiseerd

11-04-2018

"De Rooms Katholieke kerk en haar oorsprong" Webpagina Mens en Samenleving

Mens en Samenleving 30-12-2014

"Rooms Katholieke kerk" beschrijving op website Katholiek.nl

Website Katholiek.nl 27-01-2013

"Rooms katholiek of charismatisch katholiek" Artikel van Prof. W. v. 't Spijker

In de Rechte Straat 01-01-2010

"Te getuigen van de Christus der Schriften" Recensie boek Ds. Hegger

In de Rechte Straat 01-12-1999

"Katholiek, rooms-katholiek of... helemaal niet katholiek." Artikel van M. V. J. de Craene

Protestants Nederland 01-02-1985

"Reformatorisch licht op de R.K. Kerk" Artikel van Ds. Meyboom en Dr.De Ridder

Protestants Nederland 01-01-1963

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.