Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen van de kerk van Rome. Katholieken zijn christenen bij wie Christus het middelpunt van hun geloofsleven is.

„Hoogste gezag paus niet overschatten”

Reformatorisch Dagblad - 25 maart 2021

Een paus die als opvolger van Petrus juridische volmacht voor zich opeist. Maar paus Innocentius III (1198-1216) bedoelde vooral gééstelijke volmacht en hij wilde als dienaar met name de kerk hervormen.

Dat zegt Gerard Bruggink, die woensdag in Tilburg promoveerde op het proefschrift ”Paus Innocentius III (1198-1216): Architect en Poortwachter van de primaatsdoctrine”. Het pontificaat van Innocentius wordt gezien als de periode waarin de doctrine van het pausschap tot volle ontplooiing is gekomen. Bruggink, vicaris voor missie, migranten en categoriale zielzorg van het bisdom Haarlem, beschrijft het primaatschap van Innocentius in het kader van de vierde kruistocht en de onderhandelingen met de Griekse Kerk over eenheid met Rome.

Innocentius noemde zich plaatsbekleder (vicarius) van Christus, getooid met juridische volmacht. Christus, die alle macht bezit, heeft Zijn geestelijke macht aan Petrus overgedragen, stelde hij. Innocentius heeft de soevereine positie en de autoriteit van de Petrus en de paus uitdrukkelijk gerelateerd aan het instituut van de Apostolische Stoel en de Kerk van Rome. De Kerk van Rome is één en universeel (katholiek) en in haar ligt de volheid van de macht. Zij is „door goddelijke constitutie het hoofd en moeder van alle kerken”, aldus Innocentius.

De paus heeft zich sterk ingezet voor de terugkeer van de Griekse Kerk (na het schisma van 1054) naar de eenheid met de Apostolische Stoel. De dochter moet naar de moeder terugkeren, vond hij.

Innocentius riep de vierde kruistocht uit ter bescherming van het Heilige Land en schonk zelfs voor de deelnemers volledige kwijtschelding van alle zonden. Bruggink: „Eenheid betekende voor Innocentius dat in een eerste stap alle christenen zich zouden voegen in een volledige gehoorzaamheid aan de Apostolische Stoel. Daarna zouden de heidenen en de Joden zich bekeren en zo zou geheel Israël gered worden.”

Toch zag Innocentius het Petrusambt met betrekking tot de kerk van Constantinopel als een dienstambt, dat niet moest leiden tot heerschappij, maar tot grotere dienstbaarheid aan de kerk. Innocentius sprak relatief weinig over de kerk. Hij bond haar aan Christus als haar fundament. De kerk als de ene familie staat onder de door Christus aangestelde dienaar (de paus), die over allen toezicht moet houden, maar die zichzelf dienaar weet en geen heer. „De paus is de bruidegom van de kerk. Hij moet zorg dragen voor heel de familie van de kerk”, aldus Innocentius.

Hervorming

Het brandpunt van het pontificaat van Innocentius was de hervorming van de kerk naar hoofd en ledematen. Maar dat stond bij hem wel in het teken van de bestrijding van de volgens hem afvallige Kartharen en Waldenzen. Bruggink: „Hij was echter geen ketterjager. Hij maakte gebruik van de uitstraling van nieuwe bewegingen als de franciscanen en dominicanen met hun alternatieve christelijke levenswijzen om een tegenwicht te bieden aan de ketters. Innocentius bestreed veel misstanden in de kerk, zoals priesters die zich niet aan de spelregels hielden.”

Als je de titulatuur van Innocentius leest, staat die dan niet haaks op de Bijbel en de huidige paus?

„Je moet al die titels relativeren. Ze weerspiegelen de context van bepaalde tijden. Innocentius was juist degene die de hervormingsgezinde Franciscus van Assisi vrij spel gaf. Zijn optreden als paus was nodig, omdat de vorsten te veel de lakens uitdeelden in de kerk en de paus daarom moest opkomen voor het eigen recht van de kerk. In de praktijk had hij zelfs niet altijd de gewenste politieke macht. Integendeel, veel mensen luisterden niet naar hem. Innocentius is ook niet te vergelijken met de latere Renaissancepausen, die veel tijdelijke macht naar zich toetrokken. Hij had een geestelijke uitstraling en liet veel de Schrift spreken. Dat geldt ook voor de huidige paus Franciscus. De huidige paus is wereldwijd een geestelijk leider. En we moeten niet vergeten dat ook elke christen een plaatsbekleder is van Christus en van Zijn werk moet getuigen.”

Paus Innocentius benadrukte eenheid van alle kerken met Rome

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Wereldsynode moet leiden tot zuivering van de Rooms-Katholieke Kerk

Reformatorisch Dagblad 18-10-2021

Paus verwerpt Maria als „medeverlosseres”

Reformatorisch Dagblad 27-03-2021

"Het is wachten op de gehuwde priester"

Tubantia 16-10-2019

"Zijn de stoelendans (en de onrust) binnen de Vaticaanse communicatie voorbij?"

Katholiek Nieuwsblad 18-07-2019

"Christendom zonder Heilige Geest is vreugdeloos moralisme"

Kerknet 19-06-2019

"Aanbeveling Vaticaan: Getrouwde priesters en vrouwen moeten tekort tegengaan"

Algemeen Dagblad 17-06-2019

"Paus geeft impuls aan charismatische vernieuwing van de Kerk"

Kerknet 08-06-2019

**Paus: meer gebed en minder handel in Lourdes**

Dagblad van het Noorden 07-06-2019

"Paus Franciscus beschuldigd van ketterij"

Reformatorisch Dagblad 02-05-2019

"Benedictus XVI oneens met koers Vaticaan"

Reformatorisch Dagblad 16-04-2019

"De Goede Week van dag tot dag"

Katholiek.nl 13-04-2019

Paus "Franciscus wil écht dat gelovigen zijn ring niet kussen"

De Dagelijkse Standaard 27-03-2019

"Paus Franciscus, de linkse dictator"

Doorbraak.be 16-03-2019

"Carnaval is afgelopen dus nu tijd voor vasten en dat kan ook volgens je eigen spelregels"

Eindhovens Dagblad 10-03-2019

"Wereldwijd meer katholieken, maar voor het eerst sinds 2010 weer minder priesters"

Nederlands Dagblad 07-03-2019

"De Vastentijd, wat is dat?"

Katholiek.nl 05-03-2019

"Paters en pastoors tegen het carnaval"

Nederlands Dagblad 02-03-2019

"Groot tekort aan priesters in Amazonegebied: Vaticaan overweegt om het celibaat te herzien"

Het Nieuwsblad 25-02-2019

"1 op 8 kardinalen is ouder dan 90"

Kerknet 05-01-2019

"Onze God heeft geen offers nodig"

Katholiek Nieuwsblad 04-01-2019

"Kaski: Aantal rooms-katholieken in Nederland daalt met 55.000 per jaar"

Reformatorisch Dagblad 02-01-2019

"De verbrokkeling van katholiek Brabant"

Brabants Dagblad 27-12-2018

"De kerk is uit, leve de kerk: inleiding en interactieve kaart"

Eindhovens Dagblad 22-12-2018

"Eijk voorziet minder, maar wel betere katholieken"

Nederlands Dagblad 14-12-2018

"Kardinaal Wim Eijk, de baas van vrijwel niets"

NRC 12-12-2018

De helft van de Belgen noemt zich katholiek, maar wat betekent dat nog? “Niet meer naar de mis, wel ...

Het nieuwsblad 21-11-2018

De aflaat in 2018

Reformatorisch Dagblad 12-11-2018

Antoine Bodar: Leven in een bezeten tijd

Reformatorisch Dagblad 02-11-2018

Aantal katholieken stijgt wereldwijd, behalve in Europa

Nederlands Dagblad 24-10-2018

"Rooms Katholieke kerk.Wat geloven wij?"

Officiele website van de R.K.kerk in Nederland 23-04-2018

Video: Antoine Bodar geeft in een lezing aan hoe r.k. kerk is georganiseerd

11-04-2018

"De Rooms Katholieke kerk en haar oorsprong" Webpagina Mens en Samenleving

Mens en Samenleving 30-12-2014

"Rooms Katholieke kerk" beschrijving op website Katholiek.nl

Website Katholiek.nl 27-01-2013

"Rooms katholiek of charismatisch katholiek" Artikel van Prof. W. v. 't Spijker

In de Rechte Straat 01-01-2010

"Te getuigen van de Christus der Schriften" Recensie boek Ds. Hegger

In de Rechte Straat 01-12-1999

"Katholiek, rooms-katholiek of... helemaal niet katholiek." Artikel van M. V. J. de Craene

Protestants Nederland 01-02-1985

"Reformatorisch licht op de R.K. Kerk" Artikel van Ds. Meyboom en Dr.De Ridder

Protestants Nederland 01-01-1963

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.