Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen van de kerk van Rome. Katholieken zijn christenen bij wie Christus het middelpunt van hun geloofsleven is.

"Te getuigen van de Christus der Schriften" Recensie boek Ds. Hegger

In de Rechte Straat - 1 december 1999

De kerk wordt één, of gaat ten onder. Alleen bekering tot God en dan ook naar elkaar zal nog uitweg kunnen bieden. Voorlopig komt elke gemeenschap niet verder dan de eigen positie veilig te stellen. Intussen wordt de ander vaak afgemeten en ook afgerekend naar eigen maatstaven. Als er geen omvattende bekering komt, staat ter waarschuwing beschreven dat in Efeze de kandelaar werd weggenomen. En die kandelaar is de gemeente.

Het bovenstaande hebben we ontleend aan het nieuwe boek van ds. H.J. Hegger ''Eén in de levende Christus''. Het eerste ontwerp van dit boek, aangereikt door ds. Hegger, is besproken door drie rooms-katholieke priesters en twee protestanten, nl. Martie Dieperink en Paul Meinders (één van de hoofdredacteuren van het maandblad CV-Koers). Ik ga er van uit dat de schrijver achter de inhoud van dit boek staat.

Het boek begint met enkele aanbevelingen, namelijk van kardinaal Simonis en de secretaris-generaal van de Nederlandse Hervormde Kerk, dr. B. Plaisier. Beiden spreken hun vreugde erover uit dat ds. Hegger oproept tot een oecumenisch gesprek waarin de persoon en de aanwezigheid van Christus centraal staat (9), zodat de groei naar de eenheid onder alle leerlingen, die Christus zich heeft verzameld, toeneemt (7). Kernadvies is: laten we in liefde luisteren naar de levende Christus en via Hem naar elkaar (19). De veroordelende uitspraken die er in het verleden over en weer tegen elkaar gedaan zijn, moeten we laten voor wat ze zijn. Daarom bevat het eerste deel van het boek een beschrijving van datgene waarin protestanten en rooms-katholieken het eens zouden zijn. In deel twee worden de leerstukken besproken waarover diep ingrijpende verschillen bestaan. In deel drie wordt een weg aangegeven om boven de verschillen uit, terug te keren naar de levende Christus in Wie we elkaar altijd weer kunnen vinden.

Wat ons opvalt

In deel één wordt ook besproken dat de huidige paus een aflaat heeft uitgeschreven voor het komende jaar 2000. De schrijver geeft aan dat de paus aansluit bij de gewoonte in de Rooms-Katholieke Kerk: bij een jubeljaar werd er altijd een aflaat uitgeschreven. Dat kan zomaar niet afgeschaft worden (30/33). De liefde gebiedt om eerst goed naar eikaars elementen te luisteren en dan vanuit de liefde in gesprek met elkaar te gaan. Er wordt ook een sterk beroep gedaan om de kerk niet te verlaten, maar om in de kerk met de geduldige liefde van Christus verandering in de kerk aan te brengen (65).

Grote verschillen

In deel twee wordt een groot aantal leerstukken genoemd waarover grote verschillen bestaan tussen protestanten en rooms-katholieken: de Schrift (en de traditie), de kerk, het Petrusambt, heiligenverering en vagevuur, Maria, de eucharistie en het Avondmaal, het ene kruisoffer, de biecht. De meningen van beide partijen worden beschreven, in de verbindende tekst worden verklaringen gegeven, soms wordt een zaak gerelativeerd, bijvoorbeeld de aanduiding van de mis als ''een vervloekte afgoderij''. De vraag wordt gesteld of het wel juist is dat het woord ''vervloekt'' toegevoegd is, want we weten toch dat afgoderij door God vervloekt is (117/118). Dit deel eindigt met de oproep om samen terug te keren naar de levende Christus, omdat we samen onze hoop vestigen op deze Gehangene, deze Vernederde, die echter opgestaan is uit de doden (—). Het moet toch mogelijk zijn om de verschillen te overstijgen vanuit de eenheid in de levende Christus (119).

''Vergeef ons onze schuld…''

Ds. Hegger richt zich tot iedereen: "rooms-katholiek of protestant, die ik nodeloos pijn heb gedaan vanwege mijn agressieve manier van schrijven: ik heb daar echt spijt van. Ik had dat nooit mogen doen. Vergeef het mij alstublieft. Ik durf u dat te vragen omdat ook u met mij in het ''Onze Vader'' bidt: ''Vergeef ons onze schuld gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren'' (—). Ik leg heel mijn schuldige verleden in Zijn handen, Jezus wil dat ook (—). Laten we samen terugkeren naar de levende Christus" (136).

Eén in de meest wezenlijke punten van ons belijden

Deel drie begint met de verklaring dat rooms-katholieken en protestanten in de meest wezenlijke punten van ons belijden één zijn. In dit deel worden we opgeroepen om eikaars overtuiging te respecteren, samen te bidden, het gesprek met Israël niet uit de weg te gaan en om in het jaar 2000 samen dankbaar te gedenken dat Jezus 2000 jaar geleden geboren werd. Jezus kwam naar de aarde om te getuigen van Gods vergevende liefde en om, toen wij Hem en Zijn boodschap verwierpen, ons door Zijn sterven als offerlam weer met God te verzoenen (188). Ds. Hegger sluit zich aan met de oproep van de paus om samen in het jaar 2000 dat te herdenken. Daarom is het gehouden millenniumgebed op 26 november jl. iets waarvoor ds. Hegger heel dankbaar is: "Ik hoop dat de Domkerk in Utrecht dan zal volstromen" (189).

Enkele zaken ter overweging

Dit is een boekbespreking die in ons orgaan niet mag ontbreken. De Stichting ''In de Rechte Straat'' voert een getuigend gesprek met roomskatholieken. Binnen die doelstelling valt ook de inhoud van het nieuwe boek van ds. Hegger (de stichter van IRS). Dat hij over bepaalde zaken spijt heeft, kan ik me voorstellen. Hij schrijft wel dat hij de inhoud van de boeken niet kan herroepen (132).

Bij de overdenking van een lang leven met veel gebeurtenissen, zullen er zaken zijn, op een afstand bekeken en gewogen, die we nu anders zouden aanpakken. Het is goed om schuld te belijden over zaken die de schrijver erg ''dwars zitten''. Maar levende in het huidige Nederland te midden van grote verwarring in de kerken, is het mijns inziens een brug te ver om op te roepen om met protestanten en rooms-katholieken te beginnen met gezamenlijke bijbelstudie vanuit de gedachte dat we ten diepste één zijn in Christus. Ds. Hegger wijst dan op de publicatie van kardinaal Simonis over het gebed waarin duidelijk zou worden dat Simonis een echte christen is, die schrijft vanuit de ootmoedige dankbaarheid jegens God (154, maar wel vanuit het kader van de leerstukken van de rooms-katholieke leer, K.).

Het is goed om op de hoogte te zijn van eikaars opvattingen. Karikaturen moeten opgeruimd worden. Maar dan moeten wezenlijke verschillen niet ingepakt worden, de scherpe kantjes er wat afgehaald worden. Dat geeft grote verwarring. Het naar elkaar luisteren, het met elkaar in gesprek zijn, kan geboden zijn, maar dan in verbanden van personen die in staat zijn om te beoordelen wat scheidt en verbindt, die ook aangeven wat er verder gedaan kan worden.

Het boek leest goed, omdat het uit het hart, met passie geschreven is. Er wordt aangedrongen om nu niet weer uit te stellen. De kerken worden steeds meer teruggedrongen, daarom wordt er opgeroepen om geen tijd meer te verliezen door de verschillen op te kloppen, maar om te zoeken naar de gezamenlijke kern. Zodat de wereld ziet dat we elkaar niet aftuigen, maar dat we elkaar zoveel mogelijk tot een hand en een voet willen zijn.

Eerlijk blijven naar de kerkmens

Begrijpelijk, maar we moeten ook eerlijk blijven naar de kerkmens. Nodig is om aan te geven hoe we als protestantse kerken meer naar elkaar toe kunnen groeien, zodat de eenheid in de waarheid (dat betekent niet dat we het in alles eens moeten zijn) ook uiterlijk zichtbaar wordt. Naar de rooms-katholieken is het goed om duidelijk aan te geven, in de taal die verstaan wordt, wat de inhoud van de leer is op grond van de Schrift en de daarop gegronde belijdenisgeschriften en welke gevolgen dat heeft voor het leven in onze plurale wereld. We wijzen niet de rooms-katholieke mens af, maar leerstukken die niet gefundeerd zijn in de Schrift, bijvoorbeeld het pausdom, de Mariaverering, de sacramentsleer, het beroep op de traditie gelijkwaardig met de Schrift, de heiligenverering, de verhouding van rechtvaardigmaking en heiligmaking. Zie verder deel twee. We wijzen niet het gesprek af, bijvoorbeeld via ons blad door vergelijking van eikaars opvattingen, gepaard gaand met het getuigende gesprek: sola en tota scriptura, sola gratia, sola fide en solo Christo.

Relevante artikelen uit diverse bronnen

"Het is wachten op de gehuwde priester"

Tubantia 16-10-2019

"Zijn de stoelendans (en de onrust) binnen de Vaticaanse communicatie voorbij?"

Katholiek Nieuwsblad 18-07-2019

"Christendom zonder Heilige Geest is vreugdeloos moralisme"

Kerknet 19-06-2019

"Aanbeveling Vaticaan: Getrouwde priesters en vrouwen moeten tekort tegengaan"

Algemeen Dagblad 17-06-2019

"Paus geeft impuls aan charismatische vernieuwing van de Kerk"

Kerknet 08-06-2019

**Paus: meer gebed en minder handel in Lourdes**

Dagblad van het Noorden 07-06-2019

"Paus Franciscus beschuldigd van ketterij"

Reformatorisch Dagblad 02-05-2019

"Benedictus XVI oneens met koers Vaticaan"

Reformatorisch Dagblad 16-04-2019

"De Goede Week van dag tot dag"

Katholiek.nl 13-04-2019

Paus "Franciscus wil écht dat gelovigen zijn ring niet kussen"

De Dagelijkse Standaard 27-03-2019

"Paus Franciscus, de linkse dictator"

Doorbraak.be 16-03-2019

"Carnaval is afgelopen dus nu tijd voor vasten en dat kan ook volgens je eigen spelregels"

Eindhovens Dagblad 10-03-2019

"Wereldwijd meer katholieken, maar voor het eerst sinds 2010 weer minder priesters"

Nederlands Dagblad 07-03-2019

"De Vastentijd, wat is dat?"

Katholiek.nl 05-03-2019

"Paters en pastoors tegen het carnaval"

Nederlands Dagblad 02-03-2019

"Groot tekort aan priesters in Amazonegebied: Vaticaan overweegt om het celibaat te herzien"

Het Nieuwsblad 25-02-2019

"1 op 8 kardinalen is ouder dan 90"

Kerknet 05-01-2019

"Onze God heeft geen offers nodig"

Katholiek Nieuwsblad 04-01-2019

"Kaski: Aantal rooms-katholieken in Nederland daalt met 55.000 per jaar"

Reformatorisch Dagblad 02-01-2019

"De verbrokkeling van katholiek Brabant"

Brabants Dagblad 27-12-2018

"De kerk is uit, leve de kerk: inleiding en interactieve kaart"

Eindhovens Dagblad 22-12-2018

"Eijk voorziet minder, maar wel betere katholieken"

Nederlands Dagblad 14-12-2018

"Kardinaal Wim Eijk, de baas van vrijwel niets"

NRC 12-12-2018

De helft van de Belgen noemt zich katholiek, maar wat betekent dat nog? “Niet meer naar de mis, wel ...

Het nieuwsblad 21-11-2018

De aflaat in 2018

Reformatorisch Dagblad 12-11-2018

Antoine Bodar: Leven in een bezeten tijd

Reformatorisch Dagblad 02-11-2018

Aantal katholieken stijgt wereldwijd, behalve in Europa

Nederlands Dagblad 24-10-2018

"Rooms Katholieke kerk.Wat geloven wij?"

Officiele website van de R.K.kerk in Nederland 23-04-2018

Video: Antoine Bodar geeft in een lezing aan hoe r.k. kerk is georganiseerd

11-04-2018

"De Rooms Katholieke kerk en haar oorsprong" Webpagina Mens en Samenleving

Mens en Samenleving 30-12-2014

"Rooms Katholieke kerk" beschrijving op website Katholiek.nl

Website Katholiek.nl 27-01-2013

"Rooms katholiek of charismatisch katholiek" Artikel van Prof. W. v. 't Spijker

In de Rechte Straat 01-01-2010

"Katholiek, rooms-katholiek of... helemaal niet katholiek." Artikel van M. V. J. de Craene

Protestants Nederland 01-02-1985

"Reformatorisch licht op de R.K. Kerk" Artikel van Ds. Meyboom en Dr.De Ridder

Protestants Nederland 01-01-1963

Collecties in categorie

Algemeen

In deze collectie verschijnen algemene berichten over de verhouding rooms-katholieken en protestanten die niet in een specifieke collectie thuishoren.

Wat is katholiek?

In de volksmond wordt het woord katholiek meestal gebruikt als een synoniem voor de Rooms-Katholieke kerk. Dit is niet juist. In deze collectie wordt duidelijk gemaakt wat het onderscheid is. De formele betekenis van het woord katholiek is universeel of algemeen.

Wat is rooms-katholiek?

Rooms-katholiek is niet hetzelfde als katholiek. Rooms-katholieken zijn volgelingen die de leer van Rome aanhangen. Katholieken zijn christenen bij wie Christus centraal staat in hun geloofsleven.

Wat is protestant?

De protestanste kerken zijn ontstaan na de Reformatie. De bekendste reformatoren waren Luther, Calvijn en Zwingli. Nadat de rooms-katholieke kerk afstand genomen had van de standpunten der reformatoren tijdens het Concilie van Trente, zijn de protestantse kerken ontstaan. In de loop der jaren zijn dat in Nederland, door kerkscheuringen, verschillende denominaties geworden, zoals, Protestantse Kerk in Nederland, Hersteld Hervormde Kerk, Gereformeerde Gemeenten, Christelijk Gereformeerde Kerk en nog andere.

Vijf sola's

In de Reformatie is met name opgeroepen om terug te gaan naar de echte kenmerken van de Vroege Kerk. Met name de mistoestanden in de vorm van aflaten, goede werken en heiligverklaringen werden aan de kaak gesteld. Daartegenover werden, op de Bijbel gebaseerde, waarheden zoals het Woord, genade, geloof, Christus en de glorie van God op de voorgrond geplaatst.

Rechtvaardiging & heiliging

Luther ontdekte bij de bestudering van de brief aan de Galaten hoe zondige mensen rechtvaardig voor God kunnen worden. Hij ontdekte hierin dat hetgeen geleerd werd door Rome in tegenstelling was met hetgeen Gods Woord hierover zegt. De Bijbel zegt dat we alleen door het geloof in Jezus Christus gerechtvaardigd kunnen worden.

Belijdenisgeschriften

Zowel de kerken van de Reformatie als de rooms-katholieke kerk hebben belijdenisgeschriften. Bij de Nederlandse protestantse kerken moet dan met name gedacht worden aan de Heidelbergse Catechismus, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Dordtse Leerregels. Bij de Rooms-Katholieke kerk kennenwe de Cathechismus van de Rooms-Katholieke kerk, diverse pauselijke encyclieken en besluiten van concilies.

Kerkorde, liturgie en ambten

Vanaf het ontstaan van de christelijke kerk is er aandacht geweest voor de handhaving van kerkelijke orde, voor inrichting van de eredienst en voor de vervulling van de ambten. Na de reformatie zijn er grote verschillen ontstaan op dit gebied tussen protestanten en rooms-katholieken.

Verwijzingen naar boeken

Over de reformatie en de verhouding Rome - Reformatie zijn vele boeken verschenen. In deze categorie worden fragmenten uit boeken weergegeven die van belang zijn voor de wederzijdse beeldvorming tussen rooms-katholieken en protestanten (Komende tijd worden nog meer relevante boekfragmenten toegevoegd)

Overige relevante artikelen

In allerlei periodieken is geschreven over de verhouding Rome - Reformatie. In deze collectie een groot aantal artikelen die niet specifiek zijn toegewezen aan een bepaalde categorie.