De Bijbel in de Rooms-Katholieke Kerk en de reformatorische traditie

"Bijbel en sacrament bij Rome" Artikel van Ds. T. van Vanhuysse

In de Rechte Straat - 1 oktober 2008

In het licht van 31 oktober, de aanstaande Reformatieherdenking, lijkt het mij goed en nuttig om te verwijzen naar de visie van Rome op de Bijbel. Door de vele ontmoetingen met rooms-katholieke mensen tijdens de evangelisatieweek in onze stad Tongeren, werd ik opnieuw pijnlijk getroffen door de volslagen onwetendheid over de Bijbel en het Bijbelse geloof.

Hoe vaak hebben we het niet moeten horen: “Wat moet ik nog geloven?”, “Wie zegt wat waar en goed is?”, “Als je maar doet wat je goed lijkt, dan zal God –als Hij al bestaat– ons toch niets te verwijten hebben?”, “Men heeft ons nooit geleerd hoe wij zalig kunnen worden!”

Het zijn uitspraken die zelfs in de meest oprechte rooms-katholieke kringen worden gehoord. Het gevolg daarvan is ontzettend veel leed en verdriet, omdat onze mensen de Schriften niet kennen en dus ook de Christus niet kennen. Was het niet Hieronymus die zei: “De Schrift niet kennen is Christus niet kennen”? Er is geen kennis des Heeren. Er is geen honger naar het Woord. Men kent niet de zalige rust door het geloof in Jezus Christus’ kruisoffer. Bijbels onderwijs ontbreekt in de Rooms-Katholieke Kerk. De Bijbelse verkondiging wordt er gemist! Is dat niet triest? Hoe kan men dan zalig worden? Dit kan me zo diep aangrijpen. Alleen vanuit de Bijbelse verkondiging van de volle raad Gods wordt de weg ter zaligheid gekend. Zonder die heldere verkondiging kan niemand de weg kennen.

Het gebrek aan Schriftkennis en Bijbels onderwijs bij Rome is goed te begrijpen als je weet dat de Rooms-Katholieke Kerk leert dat kennis van de Schrift niet noodzakelijk is voor de zaligheid.

Noodzakelijk voor de rooms-katholieke gelovige is te geloven in de leeruitspraken van de kerk. Bij Rome is het de paus die op grond van zijn zogenaamde onfeilbaarheid gemachtigd is om uitspraken te doen die bepalend zijn voor het geloofsleven van miljoenen volgelingen. Deze onfeilbare uitspraken (dogma’s) zijn dan ook noodzakelijk om tot de kennis der waarheid te komen. De Schrift is dan nog wel nuttig, maar niet meer noodzakelijk. Het gevolg van deze stelling is dat de kérk het onontbeerlijke middel der genade wordt. Wie zalig wil worden, behoort gebruik te maken van de genademiddelen (de zeven sacramenten) van de kerk, en in het bijzonder van het sacrament der eucharistie (misoffer).

Het misoffer is volgens Rome een echt en een waarachtig offer, een offer met een verzoenend karakter. Het concilie van Trente leert dat in de eucharistie de heiligende kracht van het bloedige kruisoffer wordt toegepast tot vergeving van de zonden, die wij elke dag bedrijven. Dit wordt werkelijkheid in het misoffer.

De verdiensten van Christus’ kruisoffer worden in het misoffer aan de gelovigen uitgedeeld. Dit betekent dat de roomskatholieke gelovige enkel door deelname aan het misoffer de vruchten van het kruisoffer deelachtig kan worden. In de encycliek “Mediator Dei” van paus Pius XII wordt duidelijk gesteld: “Om derhalve te maken dat hun verlossing en zaligheid daadwerkelijk tot stand komt en door God wordt aanvaard, is het volstrekt noodzakelijk dat de mensen elk afzonderlijk in vitaal contact komen met het kruisoffer en dat aldus de verdiensten daarvan op hen worden toegepast.”

Vanuit deze optiek verliest het Woord van God zijn centrale plaats en heeft het nog slechts een pedagogische betekenis. Intriest is dit! Want het zijn toch de Schriften –Gods Woord– die ons van Jezus Christus getuigen en ons de rijkdom ontsluiten van de heerlijkheid Gods!

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Collecties in categorie

Waar ging het over in de Reformatie?

In deze collectie wordt aan de hand van diverse videos uitgelegd waar het om ging in de Reformatie. Ook wordt inzicht gegeven in de consequenties die de Reformatie heeft gehad.

De Bijbel in de Rooms-Katholieke Kerk en de reformatorische traditie

Er is een duidelijk verschil tussen protestanten en rooms-katholieken wat betreft het gebruik van de Bijbelruikbel. Ten tijde van de Reformatie hadden rooms-katholieke gelovigen vaak niet de beschikking over een Bijbel. Er waren wel delen van de Bijbel in vertaling beschikbaar. Maar ook nu nog wordt de Bijbel door protestanten meer gelezen dan door rooms-katholieken.

Avondmaalopvatting reformatoren

Bij de verschillende reformatoren bestonden verschillende inzichten met betrekking tot de viering van het Heilig Avondmaal. Het belangrijkste verschil van inzicht betrof het karakter van de mis/Avondmaal. Waar in de rooms-katholieke opvatting de mis het aanbieden van het offer van Christus aan God is waarbij de elementen daadwerkelijk veranderen in het lichaam en bloed van Christus, wordt dit laatste in de protestantse tradities ontkend. De verschillende protestantse stromingen hadden elk hun eigen interpretatie van het Avondmaal. Waar volgens Luther Christus met en onder de tekenen aanwezig is, zag Zwingli het vooral als een gedachtenismaaltijd, terwijl Calvijn grote nadruk legde op de geestelijke aanwezigheid van Christus in het Avondmaal.

Vasten

In de rooms-katholieke traditie is vasten altijd al een begrip geweest. Maar er waren ook andere vormen zoals zelfkastijding die met name door kloosterlingen gedaan werden. Dit werd beschouwd als een vorm van verootmoediging en boetedoening voor de zonden.

Bedevaart

Er zijn vele bedevaartplaatsen waar rooms-katholieken massaal naar toe trekken om in de meeste gevallen Maria te vereren. Ook zijn er bedevaartplaatsen die ontstaan zijn vanwege het feit dat daar een godvruchtig persoon heeft gewoond die later heilig verklaard is door de Paus. Bekende bedevaartplaatsen zijn Lourdes en Fatima. Maar ook in Belgie en Nederland zijn bedevaartplaatsen zoals Beauraing en Wittem.

Sacramenten

De Rooms-Katholieke Kerk kent een zevental sacramenten, de protestantse kerken twee. Er is ook een verschil in betekenis van de sacramenten. Een aantal van de rooms-katholieke sacramenten hebben een sterk symbolische waarde, terwijl de protestantse sacramenten dienen ter ondersteuning van het geloof.