Waar ging het over in de Reformatie?

"Verschil kerkhervormers Johannes Calvijn en Maarten Luther"

Mens en samenleving - 16 oktober 2019

Er is een beeldvorming ontstaan over Johannes Calvijn die totaal niet overeenstemt met de werkelijke persoon. Nu nog wordt Calvijn door velen gezien als een intolerante persoon die met gemak mensen die anders dachten dan hij naar de brandstapel stuurde. Johannes Calvijn vertegenwoordigt de tweede generatie van de kerkelijke hervormers. De eerste Hervorming of Reformatie is begonnen met Maarten Luther. Maarten Luther was een groot voorstander van de scheiding van kerk en staat. Johannes Calvijn was juist tegen deze scheiding. Maarten Luther en Johannes Calvijn hadden beiden wel kritiek op de katholieke kerk. Beiden waren er van overtuigd dat de kerk hervormd moest worden. Zij verschilden echter van mening over de redding van de mens en de kerk en staat.

De beeldvorming rondom Johannes Calvijn
Calvijn reisde op zondag, toonde emoties en dronk wijn
In de loop der jaren is er een beeldvorming ontstaan over Johannes Calvijn die totaal niet overeenstemt met de werkelijke persoon. Calvijn dronk op zijn tijd een wijntje, stak op zondag na de kerkdienst het Meer van Genève over (reizen op zondag dus) en toonde zijn emoties toen een goede vriend van hem was overleden. Dingen die voor Calvinisten taboe waren en voor sommigen nu nog steeds zijn. Calvijn was niet tegen luxe, wijn of vakantie. Wel tegen jaloezie die opgewekt kan worden door luxe. Nu nog wordt Calvijn door velen gezien als een intolerante persoon die met gemak mensen die anders dachten dan hij naar de brandstapel stuurde. Wat Calvijn wel heeft gedaan is in Genève ketter Servet bij de stadsbestuurders aangeven, omdat deze de drie-eenheid van God ontkende. In die tijd stond op die opvatting in heel Europa de doodstraf die werd voltrokken op de brandstapel. Men was verplicht om mensen met die opvatting bij de autoriteiten aan te geven.

Verschil Calvijn - Luther
Verschil van mening over de redding van de mens
Johannes Calvijn vertegenwoordigt de tweede generatie van de kerkelijke hervormers. De eerste Hervorming of Reformatie is begonnen met Maarten Luther. Luther leefde van 1483 tot 1546. In 1517 uitte Maarten Luther zijn kritiek op de katholieke kerk, op dat moment de enige kerk. Luther verwoordde zijn kritiek in zijn vermaarde 95 stellingen. Tussen Maarten Luther en Johannes Calvijn ligt het grootste verschil in de mening over de redding van de mens. Volgens Luther had de mens zelf invloed op zijn redding. De mens zou behouden blijven door het geloof in God, het lezen van de Bijbel en het verrichten van goede werken. Maar Calvijn was aanhanger van de leer van de predestinatie. De predestinatieleer stelt dat God voor de geboorte van iemand al heeft bepaald of deze in de hemel komt of niet. Volgens Calvijn wordt de verlossing niet dichterbij gebracht door het doen van goede werken. De mens is slechts rechtvaardig voor God door het verzoenende werk van Jezus Christus.

De scheiding van kerk en staat
Luther voor Calvijn tegen
Maarten Luther was een groot voorstander van de scheiding van kerk en staat. Johannes Calvijn was juist tegen deze scheiding. Maarten Luther en Johannes Calvijn hadden beiden wel kritiek op de katholieke kerk. Beiden waren er van overtuigd dat de kerk hervormd moest worden. Er waren teveel onheilige gebruiken de kerk binnengeslopen. Eén van de meest onheilige gebruiken was de zogenaamde aflaathandel. Hierbij konden volgens de katholieke kerk gelovige mensen een plaats in de hemel kopen. Een lucratieve zaak. Luther wilde het model van hiërarchie van de katholieke kerk zoveel mogelijk in takt laten, maar Calvijn was voorstander van een kerk die van onderuit was opgebouwd. Daarbij moesten de plaatselijke kerken veel gezag hebben.

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Collecties in categorie

Waar ging het over in de Reformatie?

In deze collectie wordt aan de hand van diverse videos uitgelegd waar het om ging in de Reformatie. Ook wordt inzicht gegeven in de consequenties die de Reformatie heeft gehad.

De Bijbel in de Rooms-Katholieke Kerk en de reformatorische traditie

Er is een duidelijk verschil tussen protestanten en rooms-katholieken wat betreft het gebruik van de Bijbelruikbel. Ten tijde van de Reformatie hadden rooms-katholieke gelovigen vaak niet de beschikking over een Bijbel. Er waren wel delen van de Bijbel in vertaling beschikbaar. Maar ook nu nog wordt de Bijbel door protestanten meer gelezen dan door rooms-katholieken.

Avondmaalopvatting reformatoren

Bij de verschillende reformatoren bestonden verschillende inzichten met betrekking tot de viering van het Heilig Avondmaal. Het belangrijkste verschil van inzicht betrof het karakter van de mis/Avondmaal. Waar in de rooms-katholieke opvatting de mis het aanbieden van het offer van Christus aan God is waarbij de elementen daadwerkelijk veranderen in het lichaam en bloed van Christus, wordt dit laatste in de protestantse tradities ontkend. De verschillende protestantse stromingen hadden elk hun eigen interpretatie van het Avondmaal. Waar volgens Luther Christus met en onder de tekenen aanwezig is, zag Zwingli het vooral als een gedachtenismaaltijd, terwijl Calvijn grote nadruk legde op de geestelijke aanwezigheid van Christus in het Avondmaal.

Vasten

In de rooms-katholieke traditie is vasten altijd al een begrip geweest. Maar er waren ook andere vormen zoals zelfkastijding die met name door kloosterlingen gedaan werden. Dit werd beschouwd als een vorm van verootmoediging en boetedoening voor de zonden.

Bedevaart

Er zijn vele bedevaartplaatsen waar rooms-katholieken massaal naar toe trekken om in de meeste gevallen Maria te vereren. Ook zijn er bedevaartplaatsen die ontstaan zijn vanwege het feit dat daar een godvruchtig persoon heeft gewoond die later heilig verklaard is door de Paus. Bekende bedevaartplaatsen zijn Lourdes en Fatima. Maar ook in Belgie en Nederland zijn bedevaartplaatsen zoals Beauraing en Wittem.

Sacramenten

De Rooms-Katholieke Kerk kent een zevental sacramenten, de protestantse kerken twee. Er is ook een verschil in betekenis van de sacramenten. Een aantal van de rooms-katholieke sacramenten hebben een sterk symbolische waarde, terwijl de protestantse sacramenten dienen ter ondersteuning van het geloof.