Betekenis kerk & sacramenten in de Rooms-Katholieke Kerk

"Onthullend inzicht in roomse leer en praktijk"

In de Rechte Straat - 1 november 2005

Het pas verschenen, keurig uitgevoerde boek "De Rooms-Katholieke Kerk. Het complete handboek" biedt een gigantische hoeveelheid informatie. De schrijver, voormalig secretaris van de omroepvereniging KRO, geeft aan dat de uitgave van dit handboek nodig is omdat de onkunde over het instituut van de Rooms-Katholieke Kerk binnen en buiten de kerk zo groot is.

Het eerste deel van het boek geeft veel informatie over de stichting en de uitbouw. Aan de orde komen onder andere de verbreiding, de kerkvergaderingen, ketterijen, de oosters-katholieke kerken, de liturgie, overzichten van de orden in Nederland en België en van de heiligen. Het tweede deel geeft een overzicht van de leer, de dogmatiek en de zedenleer, en van de kerkvaders en kerkleraren. De Rooms-Katholieke Kerk beschouwt zich als de ware kerk van Christus en baseert zich op de door God geopenbaarde waarheden die vanuit twee bronnen door Christus aan haar toevertrouwd zijn: de Bijbel (inclusief de apocriefe geschriften) en de traditie (overlevering; het doorgeven, verklaren, becommentariëren én beleven van het apostolisch geloof, blz. 308). De leer rond Maria (de dogma''s van respectievelijk de maagdelijkheid, de onbevlekte ontvangenis, de tenhemelopneming) krijgt veel aandacht. Het dogma Maria-Tenhemelopneming is het tot nu toe laatste dat het kerkelijk leergezag heeft afgekondigd (blz. 336). Het derde deel handelt over het ambt. Het bevat een biografisch overzicht van alle pausen en tegenpausen (250 bladzijden!) en behandelt de volgende onderwerpen: kardinalen, bisschoppen, priesters en diakens. Het vierde deel van het boek, met als titel Bestuur, geeft een overzicht van bisdommen, prelaturen, parochies en dekenaten, de soevereine staat en kerkelijk recht. Een literatuuroverzicht en een uitgebreid register (45 bladzijden) sluiten het boek af.

Het handboek is een must voor degenen die zich willen verdiepen in de leer en de praktijk van de Rooms-Katholieke Kerk. De totale huishouding van de kerk komt aan de orde. Als het gaat om de totstandkoming van de processen en de randvoorwaarden voor de heiligverklaring en de daaraan voorafgaande zaligverklaring (blz. 241) wordt duidelijk dat de macht alleen in de handen van de paus ligt. De uitspraken van het Concilie van Trente (1545-1563), over onder andere de erfzonde, de zeven sacramenten en de rechtvaardiging, worden beschreven. "Voor de rechtvaardiging is heiligmakende genade nodig, omdat heiliging niet alleen het onderhouden van de Wet is, maar nog meer het zich inzetten en het zich wegcijferen voor de gemeenschap van Christus en voor de medemens door gebed en goede werken. De rechtvaardiging begint met geloof, maar zonder de heiligmakende genade komt de mens niet tot rechtvaardiging, ondanks het geloof " (blz. 352). De beschrijving van de zeven sacramenten geeft helder aan dat ze dienen als "toevoerkanalen van de genade." Veel aandacht krijgt de centrale plaats van het sacrament van de doop. "Zonder het doopsel blijven de andere sacramenten voor de mens onbereikbaar." Het doopsel is wel het eerste en het noodzakelijkste sacrament, maar het voornaamste sacrament is dat van de eucharistie. De leer van de transsubstantiatie wordt beschreven en beleden (blz. 357). Ook de leer van de aflaat wordt aan de orde gesteld. "De aflaat is een mate van kwijtschelding van tijdelijke zondestraffen door de Kerk. De Kerk acht zich daartoe gerechtigd op grond van de onschatbare verdiensten, waarmee allereerst haar goddelijke stichter Jezus Christus en vervolgens ook haar heiligen de geloofsgemeenschap hebben verrijkt" (blz. 361, 362). Ten aanzien van de huwelijkssluiting wordt een aantal voorwaarden genoemd (blz. 371).

Uitgaande van de leer van de onaantastbaarheid van het menselijk leven wijst de kerk abortus en gebruik van voorbehoedsmiddelen af (blz. 372).

Rome en Reformatie zijn niet dichter tot elkaar gekomen. Dat bewijst niet alleen dit boek, maar daarvan getuigen ook de besluiten die genomen zijn op de recent gehouden bisschoppensynode onder leiding van de nieuwe paus, Benedictus XVI. De schrijver wijst erop dat er wel veel gesprekken geweest zijn met andere kerken over de mogelijkheid van hereniging, maar dat er op hoofdpunten geen sprake van een doorbraak is. Het boek kan goed dienen als uitgangspunt voor een gesprek met rooms-katholieken. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van de inleiding: kernpunten van de Rooms-Katholieke Kerk (blz. 13, 14).

N.a.v. "De Rooms-Katholieke Kerk. Het complete handboek", door Hans Wortelboer; uitg. Kok, Kampen, 2005; ISBN 9043511 21; 815 blz.; ‚ 45,00.

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Collecties in categorie

Betekenis "overeenstemming" tussen Rome en Reformatie

In 2017 is er een verklaring ondertekend door een tiental vertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke en Lutherse Kerk. In deze verklaring wordt de gemeenschappelijke overeenkomst met betrekking tot de rechtvaardiging vastgelegd. De verklaring is in het kader van 500 jaar Reformatie in 2017 ook ondertekend door vertegenwoordigers uit de gereformeerde traditie. Dit gebeurde in Augsburg.

Betekenis en rol van de Bijbel in de Rooms-Katholieke Kerk

Tot aan de Reformatie werd in bijna geen enkel gezin in de Bijbel gelezen. Het lezen van de Bijbel was voorbehouden aan de geestelijkheid (priesters, monniken en theologen). Geestelijken hadden namelijk gestudeerd om de inhoud van de Bijbel te begrijpen. Het feit dat er nauwelijks Bijbels in de landstaal beschikbaar waren vergemakkelijkte het lezen van de Bijbel niet.,

Betekenis zonde en genade in de Rooms-Katholieke Kerk

In de Rooms-Katholieke Kerk wordt anders gedacht over vergeving van zonde dan in de protestantse kerken. Dat vergeving plaatsvind door het zal door een rooms-katholiek bevestigd worden, maar in de dagelijkse geloofsuitoefening is er nog sterk sprake van de gedachte van "goede werken" om zalig te worden. Ook de Maria- en heiligenverering speelt een belangrijke rol in het bereiken van het heil,\ zelf bijdragen aan je zaligheid.

Betekenis Maria en heiligen in de Rooms-Katholieke Kerk

Maria heeft in de Rooms-Katholieke Kerk altijd een belangrijke rol vervult. Zij is een voorbeeld van geloof. De Mariaverering maar ook het aanroepen van heiligen is een veel voorkomend gebruik in roomse kringen. Naar de mening van de protestanten is dit on-Bijbels, omdat er alleen tot God gebeden kan worden en niet tot een ander. Volgens protestanten is de Maria-verering een bedreiging van de unieke rol van Christus als Voorbidder bij God.

Betekenis kerk & sacramenten in de Rooms-Katholieke Kerk

Voor een rooms-katholiek geldt dat het lidmaatschap van de Rooms-Katholieke Kerk ook betekent dat je ingelijfd bent in de Kerk van Christus. Bij protestanten staat veel het persoonlijke geloof in de Heere Jezus Christus centraal. Enkel door dit geloof kan iemand zalig worden. Sacramenten zijn in de Rooms-Katholieke Kerk een kanaal waardoor God genade mededeelt, terwijl de sacramenten in de protestantse kerken ter ondersteuning van het geloof dienen.

Betekenis van het heil in de Rooms-Katholieke Kerk

In de Rooms-Katholieke kerk is het heil verbonden aan het lidmaatschap van de kerk. "Zonder kerk geen heil". De protestanten verbinden het heil aan het geloof in de Heere Jezus Christus. Het instituut kerk functioneert daar veel meer om in gezamelijkheid het geloof te beoefenen en geleerd te worden in de rijkdom van Gods Woord.