Betekenis van het heil in r.k. kerk

"De nieuwe Rooms-Katholieke Catechismus "

De Wekker - 29 december 1967

Oecumenische tendensen
Op een van de eerste bladzijden van de Nieuwe Katechismus lezen wij de wens van de bisschoppen, dat hij moge meehelpen om het besef van eenheid te doen groeien onder alle christenen.
Wij kunnen ons niet voorstellen, dat iets dergelijks gezegd zou zijn in het woord vooraf van de vroegere Katechismus der Nederlandse Bisdommen.
De oecumenische beweging is niet aan de Rooms-Katholieke Kerk voorbijgegaan. Aanvankelijk stond zij er afwijzend tegenover, maar sinds het laatste concilie („het grote concilie van paus Johannes" heet het in de N.K.) wordt veel meer aan het verlangen naar eenheid toegegeven. In het Decreet over het oecumenisme heeft dit concilie verklaard, dat het noodzakelijk is de echt christelijke waarden, die bij de gescheiden broeders worden aangetroffen, met vreugde te erkennen en hoog te achten. ,,Het is billijk en het strekt ons tot heil, wanneer wij de rijkdom van Christus en het handelen uit deugd aanwezig erkennen in het leven van anderen, die voor Christus getuigenis afleggen, soms zelfs door het vergieten van hun bloed".
De N.K. wijdt waarderende woorden aan de Orthodoxe Kerk van het Oosten. Haar traditie is die van immense eerbied voor Gods majesteit. Haar verfijnde en zachtmoedige vitaliteit wordt zichtbaar in haar eredienst.
De beoordeling van de Reformatie interesseert ons natuurlijk het meest (vgl. vooral blz. 262-267 en 381-383).
De N.K. erkent, dat het niet te schatten is, hoeveel goeds en heiligs in de reformatie, ook in het allereigenste van de reformatie, voor heel de christenheid groeit. „De katholieke kerk kan de reformatie niet missen".
Luther, eens door roomse auteurs als een verschrikkelijke ketter en bepaald niet als een hoogstaand mens getekend, is nu een man met een profetische woordkracht en een diep religieus gemoed en Calvijn een mens, vervuld van de absolute majesteit Gods.
De verschillen zijn volgens de N.K. van beide zijden overdreven. Er wordt intussen wel een poging gedaan om het diepste onderscheid aan te geven: ,,De katholieke christenheid gelooft sterker dat het heil is vastgelegd tot in de gewoonste dingen; het brood op het altaar, de stem van een vergadering in Rome, de woorden van de vergeving. Zozeer wordt God mens, ook in de huidige kerk". Men is er zeker van, dat het brood Christus'' lichaam is, de absolutie de vergeving, het woord van de algemene kerk de waarheid. „Dit geloof in Gods tastbaarheid hangt samen met de overtuiging dat de wereldse werkelijkheid, de mens niet uitgezonderd, uiteindelijk goed is. Zo goed dat, ondanks al onze verduistering door zonde en bederf, God zich er zó kan laten ontmoeten".
In de leer van kerk en sacramenten keert dit motief terug. De sacramenten zijn de huidige tastbaarheid van Christus. Een uitspraak van de paus is vol van de waarheid van Gods Geest, als hij tenminste uitdrukkelijk verklaart bindend en onfeilbaar te spreken.
Terecht wordt opgemerkt, dat de Reformatie ervoor huivert om het heil van Christus zo aards gebonden te zien in mensen met een wijding. Voor reformatorisch besef is de genade niet te kanaliseren. Reformatorische christenen zullen zeker niet zeggen, dat de doop de afwassing der zonden betekent èn bewerkt.
De uitspraak dat de wereldse werkelijkheid, de mens niet uitgezonderd, uiteindelijk goed is, nemen wij beslist niet voor onze rekening. Rome wil niet weten van de verdorvenheid van onze natuur door de zonde en kan nog veel van de natuurlijke mens verwachten. Bovendien speelt in allerlei nieuwere beschouwingen de gedachte een rol, dat de natuur van de mens innerlijk gericht is op de genade, die dan als verheffing wordt gezien.
Bij de Reformatie zou het heil geestelijker zijn. Dat zou juist zijn, als ermee bedoeld werd dat het werk van de Heilige Geest hier meer tot zijn recht komt.
De vergeving van zonden moet als illustratie dienen. Maar ongewild illustreert dit voorbeeld dat de reformatorische leer niet begrepen wordt. De N.K. zegt: ,,Voor de katholiek is de biecht een waarneembare garantie van Gods kant (zelfs al zou de biechtvader zelf een diep gevallen zondaar zijn). De reformatorische christen zoekt de zekerheid van vergeving in een innerlijk teken Gods". Dat wil zeggen, dat hij de zekerheid in de innerlijke ervaring zoekt.
Wanneer de auteurs van de N.K. behoorlijk kennis hadden genomen van de belijdenisgeschriften van de kerk der Reformatie, hadden zij dit nooit kunnen neerschrijven. Zij hadden het werk van de rooms-katholieke hoogleraar dr. W. H. van de Pol over ,,Het getuigenis van de Reformatie" kunnen raadplegen! Naar reformatorische overtuiging vindt het geloof zijn grond niet in een innerlijke ervaring of in een innerlijk teken. Van de Pol zegt van het geloof naar reformatorische opvatting, dat het zich vastklampt aan de absolute betrouwbaarheid van alles wat God ons in Zijn Woord geopenbaard, verzekerd, beloofd en toegezegd heeft als een onaantastbare werkelijkheid, die niet alleen geldt in het algemeen en voor anderen maar zeer bepaald en in het bijzonder ook voor mij.
Rome zou zo goed als alles erkennen wat de Reformatie belijdt, terwijl het omgekeerde niet het geval zou zijn (blz. 469). Dat laatste is waar. Maar erkent Rome zo goed als alles wat de Reformatie belijdt, ook de rechtvaardiging door het geloof alleen? Waarom ontbreekt deze belijdenis, die voor de Reformatie van kardinale betekenis is, dan ten enenmale in deze katechismus?
Door alle tegenstellingen te overkoepelen en alle christelijke waarden te omvatten zou de Rooms-Katholieke Kerk alles in zich willen opnemen wat kerk is: ook hen die in afscheidingen of dwalingen levend Christus vonden, en hen die geen christen heten, maar wier leven in feite door de boodschap van Christus gericht is op goedheid en liefde. Er zijn nog anderen, die wij in onze gedachten niet zouden mogen uitsluiten van dat volk dat trekt naar het licht dat Jezus is, al hoorden zij nooit Zijn naam (blz. 276).
Wij merken aan de N.K., dat men gestreefd heeft naar wat in de ,,Grondlijnen voor een vernieuwde schoolkatechese" een open christendom genoemd is: „Nu door de eenwording van de wereld en de diaspora-situatie van de Kerk de niet-katholieke christen en de niet-gelovige onze naasten zijn geworden, groeit met de oecumenische beweging de pijn om het verdeeld-zijn der kerken en ontwikkelt zich in tastende vormen een bewustzijn van solidariteit dat alle mensen verbindt. Onze ogen gaan open voor de onvervangbare bijdrage, die niet alleen de andere christelijke kerken, maar ook de niet-christelijke levensbeschouwingen kunnen leveren voor een breder verstaan van Gods heilsbedoelingen" (blz. 11).
De N.K. ziet als „helverlichte deelwaarheden van het algemeen katholiek geloof" in andere levensbeschouwingen de inzet van alles bij de hindoeïst, de zachtheid van de boeddhist, de overgave van de islamiet, de zorg voor de aarde van de humanist, de hartstocht voor rechtvaardigheid van de marxist (blz. 336).
Deze vorm van open christendom zal juist reformatorische christenen tot de slotsom doen komen, dat het roomse denken zich niet in de goede richting ontwikkelt.
Wij zien wel, dat de Rooms-Katholieke Kerk er de sporen van draagt dat zij de waarheden van de Reformatie gemist heeft. Deze katechismus is er zelf een bewijs van! Maar wij geloven niet, dat het de Reformatie smartelijk aan te zien is dat zij de waarheid van de katholieke kerk gemist heeft.
Het is duidelijk dat men een nieuwe kijk heeft op de verhouding van Rome en de Reformatie. Daarom is er echter nog geen uitzicht op herstel van de breuk.
Een oecumenische gezindheid en een vriendelijke benadering van andersdenkenden zijn niet genoeg. Het gaat erom, of Rome het getuigenis van de Reformatie verstaat of niet!

Relevante artikelen uit diverse bronnen

Collecties in categorie

Betekenis "overeenstemming" tussen Rome en Reformatie

In 2017 is er een verklaring ondertekend door een tiental vertegenwoordigers uit de Rooms-Katholieke en Lutherse Kerk. In deze verklaring wordt de gemeenschappelijke overeenkomst met betrekking tot de rechtvaardiging vastgelegd. De verklaring is in het kader van 500 jaar Reformatie in 2017 ook ondertekend door vertegenwoordigers uit de gereformeerde traditie. Dit gebeurde in Augsburg.

Betekenis en rol van de Bijbel in de Rooms-Katholieke Kerk

Tot aan de Reformatie werd in bijna geen enkel gezin in de Bijbel gelezen. Het lezen van de Bijbel was voorbehouden aan de geestelijkheid (priesters, monniken en theologen). Geestelijken hadden namelijk gestudeerd om de inhoud van de Bijbel te begrijpen. Het feit dat er nauwelijks Bijbels in de landstaal beschikbaar waren vergemakkelijkte het lezen van de Bijbel niet.,

Betekenis zonde en genade in de Rooms-Katholieke Kerk

In de Rooms-Katholieke Kerk wordt anders gedacht over vergeving van zonde dan in de protestantse kerken. Dat vergeving plaatsvind door het zal door een rooms-katholiek bevestigd worden, maar in de dagelijkse geloofsuitoefening is er nog sterk sprake van de gedachte van "goede werken" om zalig te worden. Ook de Maria- en heiligenverering speelt een belangrijke rol in het bereiken van het heil,\ zelf bijdragen aan je zaligheid.

Betekenis Maria en heiligen in de Rooms-Katholieke Kerk

Maria heeft in de Rooms-Katholieke Kerk altijd een belangrijke rol vervult. Zij is een voorbeeld van geloof. De Mariaverering maar ook het aanroepen van heiligen is een veel voorkomend gebruik in roomse kringen. Naar de mening van de protestanten is dit on-Bijbels, omdat er alleen tot God gebeden kan worden en niet tot een ander. Volgens protestanten is de Maria-verering een bedreiging van de unieke rol van Christus als Voorbidder bij God.

Betekenis kerk & sacramenten in de Rooms-Katholieke Kerk

Voor een rooms-katholiek geldt dat het lidmaatschap van de Rooms-Katholieke Kerk ook betekent dat je ingelijfd bent in de Kerk van Christus. Bij protestanten staat veel het persoonlijke geloof in de Heere Jezus Christus centraal. Enkel door dit geloof kan iemand zalig worden. Sacramenten zijn in de Rooms-Katholieke Kerk een kanaal waardoor God genade mededeelt, terwijl de sacramenten in de protestantse kerken ter ondersteuning van het geloof dienen.

Betekenis van het heil in r.k. kerk

In de Rooms-Katholieke kerk is het heil verbonden aan het lidmaatschap van de kerk. "Zonder kerk geen heil". De protestanten verbinden het heil aan het geloof in de Heere Jezus Christus. Het instituut kerk functioneert daar veel meer om in gezamelijkheid het geloof te beoefenen en geleerd te worden in de rijkdom van Gods Woord.